Het recht spreekt over gelijkheid, maar zwijgt over oorsprong.
Daar waar het leven ontstaat, begint een vorm van eigendom die nooit is benoemd in een wetboek (9)
Artist Statement
Het enige verschil tussen een gek en mij, is dat ik niet gek ben.
Als straatfotograaf en surrealistisch Fine Art kunstenaar werk ik op het snijvlak van erfgoed, recht en identiteit. Mijn blik beweegt tussen wat zichtbaar is en wat wordt ontkend. Ik onderzoek wie gezien wordt, wie spreekt en wie het recht heeft om te bestaan binnen beeld en geschiedenis.
Leven met sarcoïdose heeft mijn waarneming vertraagd en verscherpt. In die vertraging ontstaat een beeldtaal die gelaagd, ritueel en confronterend is. Wat als afwijkend wordt gezien, blijkt een andere vorm van kennis—een manier van kijken die buiten de norm valt, maar juist onthult wat verborgen blijft.
Mijn werk verbindt persoonlijke geschiedenis met collectief geheugen en stelt de vraag: wanneer wordt een lichaam erkend als drager van recht?
Kunst is voor mij geen ontsnapping, maar bewijsvoering.
Zichtbaarheid is geen gunst, maar een recht.
Toen mijn vraag werd teruggebracht tot artikel 1, werd duidelijk dat het recht geen taal heeft voor de scheppende positie van ‘de moeder, de vrouw’. Mijn antwoord is beeldend onderzoek: ik maak zichtbaar wat juridisch onbenoemd blijft.”
Waarom ligt de soevereiniteit bij het boek — en niet bij het lichaam dat het mogelijk maakt?
De moeder produceert de geschiedenis, maar staat niet als auteur geregistreerd.
Het vergeten lichaam vrouw, binnen de moedermaatschappij en dochteronderneming
Tussen verlies en erkenning
Waarom Montancourt Middelburg mij troost en hoop geeft
Lang waren:
bestuurders
juristen
schepen
overwegend mannen.
Daardoor zijn wetten vaak geschreven vanuit:
mannelijke ervaringen
mannelijke rollen (bezit, arbeid, burgerschap)
en een samenleving waarin vrouwen juridisch minder zelfstandig waren
Voorbeelden:
vrouwen hadden geen stemrecht
vrouwen waren handelingsonbekwaam (tot 1956 in NL)
eigendom en inkomen liepen via de man
👉 Dus ja: het systeem is historisch nooit neutraal ontstaan.
I. 🌍 Oorsprong → 🌱 Afspraken → 🏛️ Structuur
Oorzaak 1:
De aarde is geen bezit, maar wordt door de samenleving vertaald naar eigendom.
➡️ Gevolg:
Gemeenschappen maken afspraken over:
- grond
- erfenis
- zeggenschap
👉 Eigendom ontstaat als sociaal systeem (niet als natuurgegeven)
🗺️ Wat je hier ziet
- “Dochters van de Dommel” – Bataafse Republiek (1798)
- Dit verwijst naar een bestuurlijke indeling tijdens de Bataafse Republiek
- Het gebied (oranje) is een departement – een vroege vorm van gecentraliseerd staatsbestuur
- Rechts zie je nog het Heilige Roomse Rijk
👉 Dit is een grensmoment:
van lokale, organische structuren → naar staatscontrole en administratie
Bron afbeelding:
Portretten uit de achttiende eeuw, door Jim van der Meer Mohr.
II. 🏛️ Structuur → 🏢 Abstractie
Oorzaak 2:
Deze sociale afspraken worden juridisch vastgelegd en geformaliseerd.
➡️ Gevolg:
- grond wordt bezit van:
- personen
- rechtspersonen (BV, NV, stichting)
- eigendom wordt overdraagbaar
- en losgekoppeld van het lichaam
👉 Bezitsstructuren worden abstract (zonder lichaam)
Deze structuren zijn opgericht door staten en economische elites, vastgelegd door administratie, en gedragen door families — waarbij vrouwen essentieel waren voor overdracht, maar zelden als formele oprichters werden erkend.
III. 🏢 Abstractie → 👤 Scheiding lichaam en bezit
Oorzaak 3:
Door juridische structuren (zoals VOF, verzekeringen, polissen) ontstaat scheiding tussen:
- lichaam (persoon)
- arbeid
- bezit
➡️ Gevolg:
- lichaam draagt risico (AOV)
- maar bezit zit in:
- structuren
- systemen
- entiteiten
👉 Degene die draagt ≠ degene die bezit
I. 🏛️ Macht wordt zichtbaar via mannen
Oorzaak:
functies zoals burgemeester en schepen worden bekleed door mannen
➡️ Gevolg:
namen als Radermacher verschijnen in:archief
geschiedenis
erfgoed
II. 🧬 Verbinding via vrouwen
Oorzaak:
huwelijk met Maria Elisabeth de la Rue
➡️ Gevolg:
koppeling tussen:bestuur (Radermacher)
kennis/archief (De la Rue)
👉 dit is een strategische familieverbinding
III. 👩🦰 Overdracht via dochters
Oorzaak:
dochters erven en dragen lijnen
➡️ Gevolg:
archief en bezit blijven in familie
maar:zonder zichtbare rol in bestuur
👉 dragen zonder erkenning
Dochter van Pieter de la Rue en Maria Elisabeth van de Claver
Vrouw van Samuel Radermacher, heer van Nieuwerkerke (Walcheren)
Moeder van Daniel Radermacher, heer van Nieuwerkerk; Petronella Maria Radermacher en Maria Elisabeth Radermacher
Zuster van Pieter de la Rue
I. 🏛️ Macht wordt zichtbaar via mannen
Oorzaak:
functies zoals burgemeester en schepen worden bekleed door mannen
➡️ Gevolg:
namen als Radermacher verschijnen in:archief
geschiedenis
erfgoed
II. 🧬 Verbinding via vrouwen
Oorzaak:
huwelijk met Maria Elisabeth de la Rue
➡️ Gevolg:
koppeling tussen:bestuur (Radermacher)
kennis/archief (De la Rue)
👉 dit is een strategische familieverbinding
III. 👩🦰 Overdracht via dochters
Oorzaak:
dochters erven en dragen lijnen
➡️ Gevolg:
archief en bezit blijven in familie
maar:zonder zichtbare rol in bestuur
👉 dragen zonder erkenning
Bron: Geni.com
IV. 🧾 Administratie → 👁️ Zichtbaarheid
Oorzaak 4:
Systemen (verzekeraars, administratie, archief) bepalen wie zichtbaar is.
Bij fouten (zoals bij Nedasco):
- verkeerde koppelingen
- foutieve gegevens
- ontbrekende registratie
➡️ Gevolg:
- persoon wordt administratief onzichtbaar
- rechten blijven, maar:
- worden niet uitgevoerd
- of niet erkend
👉 Bestaan ≠ geregistreerd zijn
V. 📜 Archief → 🧠 Geheugen → ⚖️ Macht
Oorzaak 5:
Historisch wordt alleen vastgelegd wat als relevant wordt gezien (door mannen in macht):
- bestuurders
- schrijvers
- bewindhebbers
➡️ Gevolg:
- mannen verschijnen in:
- archief
- geschiedenis
- erfgoed
- vrouwen verschijnen:
- indirect
- relationeel (dochter van, moeder van)
👉 Wat wordt opgeschreven = wat blijft bestaan
VI. 👩🦰 Vrouwelijke lijn → 🔗 Overdracht
Oorzaak 6:
Ondanks hun afwezigheid in registratie, dragen vrouwen:
- familieverbindingen
- naamoverdracht
- archieven
- bezit (indirect)
➡️ Gevolg:
- erfgoed wordt feitelijk via vrouwen doorgegeven
- maar zonder formele erkenning
👉 Drager ≠ erkende eigenaar
🎨
Johannes Vermeer
en zijn schoonmoeder
Vermeer trouwde met Catharina Bolnes
Zij was de dochter van Maria Thins
Na het huwelijk trok Vermeer in bij zijn schoonmoeder in Delft
👉 Hij woonde dus niet als zelfstandig eigenaar, maar binnen een bestaand huishouden.
De vrouwelijke rechtspersoon bestond al, lang voordat zij juridisch werd erkend.
Zij was geen bestuurder in naam, maar wel in werkelijkheid.
Geen rechtspersoon op papier, maar wel drager van recht.
Niet zichtbaar in het archief,. maomonmisbaar in de structuur.
🏠 De rol van Maria Thins
- Maria Thins was:
- welgesteld
- eigenaar van het huis
- financieel bepalend
👉 Zij ondersteunde het gezin:
- Vermeer had een groot huishouden (± 11 kinderen)
- inkomsten uit schilderkunst waren onregelmatig
➡️ Haar positie was cruciaal voor:
- stabiliteit
- continuïteit van het huishouden
🎨 Vermeer en de vrouwelijke rechtspersoon
In de zeventiende eeuw woonde Johannes Vermeer niet in een eigen huis, maar bij zijn schoonmoeder, Maria Thins, in Delft.
Zij was de eigenaresse van het huis.
Zij beschikte over vermogen.
Zij droeg het huishouden waarin Vermeer werkte en schilderde.
Toch is haar naam nauwelijks onderdeel geworden van de kunstgeschiedenis.
⚖️ Wat hier zichtbaar wordt
Maria Thins functioneert feitelijk als wat wij nu een rechtspersoon zouden noemen:
zij bezit
zij beheert
zij maakt productie mogelijk
zij draagt risico
Maar:
👉 zij wordt niet als zodanig benoemd
🧠 De paradox
Vermeer wordt herinnerd als meester.
Maria Thins wordt nauwelijks genoemd, terwijl:
zonder haar eigendom en structuur
zijn werk niet in dezelfde vorm had kunnen bestaan
VII. 🧬 Familie → 🏛️ Structuur → 🏦 Systeem
In mijn casus:
- De la Rue → schrijft (geheugen)
- Radermacher → bestuurt (macht)
- dochters → dragen (overdracht)
- Bongartz Aldenhoven ( WOII)
- Knibbe → systeem (modern financieel bestuur)
➡️ Gevolg:
- lijn beweegt van:
- lichaam → familie → archief → systeem
👉 Wat begon als relatie wordt systeembeheer
Toen mijn opa in de oorlog naar Londen moest, nam mijn oma de schoenenzaak over. Zij hield het bedrijf draaiende met haar kinderen, maar deed dat onder toezicht van de burgemeester. Zij bestuurde — maar niet als erkend bestuurder.
- Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging
- Peter Mathias Bongartz (1906, Goch)
- Politieke Recherche Afdeling Den Bosch
- Tribunaal / bijzondere rechtspleging (na WOII)
- Wet 15501 NBG (verwijzing naar naoorlogse wetgeving) Inventarisnummer 93577
VIII. 🌾 Grond → 🚫 Geen eigendom → 📄 Wel registratie
Casus Lindeboom:
Oorzaak:
arbeid zonder eigendom
➡️ Gevolg:
- wel zichtbaar in akte
- niet zichtbaar als eigenaar
👉 Aanwezigheid zonder recht
IX. 🔁 Samengevoegd causaal mechanisme
Stap voor stap:
- Aarde wordt vertaald naar eigendom
- Eigendom wordt juridisch vastgelegd
- Juridisch systeem abstraheert bezit
- Lichaam raakt gescheiden van bezit
- Archief bepaalt zichtbaarheid
- Vrouwen worden niet geregistreerd als dragers
- Systemen beheren wat zichtbaar is
- Fouten in systemen maken mensen onzichtbaar
🎯 EINDCONCLUSIE (causaal)
Omdat eigendom wordt losgekoppeld van het lichaam
en zichtbaar wordt gemaakt via administratieve en archiefsystemen,
ontstaan structuren waarin vrouwen wel de overdracht dragen,
maar niet als eigenaar of actor worden erkend.
Wanneer deze systemen falen (zoals bij polisadministratie),
kan zelfs het lichaam dat het risico draagt administratief verdwijnen.
🧠 In mijn taal (compact)
- Moeder aarde → geeft
- Moeder maatschappij → verdeelt
- Dochteronderneming → abstraheert
- Archief → selecteert
- Systeem → beheert
👉 En daartussen:
de vrouw → draagt, maar wordt niet vastgelegd
De onzichtbare erfgenamen – In Nederland functioneert de Grondwet dus als belofte zonder directe rechtsingang, waardoor structurele ongelijkheid zich kan verschuilen achter individuele beoordeling.
1. Wat stond er wél in 1848?
De Grondwet van 1848 (onder leiding van Johan Rudolph Thorbecke) was revolutionair, maar:
Ging over burgerrechten en parlementaire macht
Sprak over “Nederlanders”, maar in praktijk:Alleen mannen hadden politieke rechten
Vrouwen waren juridisch en economisch ondergeschikt
👉 Met andere woorden:
gelijke behandeling van mannen en vrouwen zat er toen helemaal niet in.
2. Wanneer kwam “artikel 1” zoals we dat nu kennen?
De echte gelijkheidsnorm kwam pas veel later, met:
Grondwet van 1983
Daarin staat het huidige Artikel 1:
“Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld…”
Dit is dus geen 19e-eeuws uitgangspunt, maar een laat 20e-eeuws correctiemechanisme op een ongelijk verleden.
3. Waarom dit belangrijk is voor mijn onderzoek
Wat ik eigenlijk blootleg is dit:
Het pensioensysteem is gebouwd op een fundament dat ontstond vóórdat gelijkheid tussen man en vrouw juridisch bestond.
Dat heeft gevolgen:
Pensioen = gekoppeld aan arbeid
Arbeid = historisch mannelijk georganiseerd (loon, carrière, continuïteit)
Zorg = buiten het systeem geplaatst
Dus zelfs als de regels later “gelijk” worden gemaakt, blijft de structuur ongelijk van oorsprong.
Met de aankoop van ons rijksmonument verkreeg ik eigendom, maar ook een publieke verantwoordelijkheid: het beheer van erfgoed dat de staat beschermt en de geschiedenis draagt.
Dag van het Kasteel
Het huis dat wij kochten behoort niet alleen ons toe — het behoort tot het verleden. En in dat verleden neem ik als fine art kunstenaar nu een zichtbare plaats in.
Als eigenaresse en kostwinner draag ik de volledige aansprakelijkheid. VOF
Tegelijk werd ik in de polisadministratie van betrokken volmachtkantoren niet correct geregistreerd, waardoor mijn positie als rechthebbende onvoldoende zichtbaar en erkend was.
Pst….indien mijn interpretatie afwijkt van de historische of juridische werkelijkheid, nodig ik uit tot correctie maar dan met feiten op papier.
Liefs Silvia alias Truus van Gogh
She is online Lifestyle Guide 