Verslag – Een Handelaar in Confectie, ontsnapte aan de dood.

Van openbare koopvrouw tot verzekerd beroep : Handelaar (M) in confectie.

De illusie van gelijkheid wordt nergens zo zichtbaar als in systemen die zichzelf neutraal noemen.

Het belastingstelsel is daar een pijnlijk voorbeeld van.

Het is gebouwd op de man als norm:

continu beschikbaar, voltijds productief, zonder onderbrekingen door zorg, zwangerschap of ziekte.

Alles wat daarvan afwijkt, wordt niet meegenomen als uitgangspunt, maar gecorrigeerd.

Vrouwen zitten niet aan tafel waar deze regels worden gemaakt.

Hun lichamen wél — als kostenpost, als risico, als uitzondering.

Gelijkheid die geen rekening houdt met lichamelijkheid, zorg en structurele ongelijkheid is geen gelijkheid, maar abstractie. Dit essay benoemt terecht dat herijking nodig is. Die herijking moet óók plaatsvinden in fiscale en economische systemen.

Herkenbaar?

Ik leef sinds 2007 met een hartspierziekte en longsarcoïdose.

En met een belastingsysteem dat mij — terwijl ik een vrouw ben — administratief als man registreert, en mijn ziekte behandelt als belastbaar inkomen. (sarcoidose.nl)

Wat nu “uitvoering” heet, is ideologie in code.

COBOL- en Cool:Gen-systemen dragen het Duitse kostwinner-pensioenmodel mee: mannelijk, lineair, productief — en blind voor ziekte, zorg en vrouwelijke lichamen als zelfstandige rechtssubjecten.

#belastingdienst #toeslagenaffaire

Dit is geen fout in de uitvoering.

Het zit in de architectuur.

COBOL- en Cool:Gen-systemen zijn geworteld in een pensioenmodel waarin de man norm is.

Daarom word ik — en miljoenen andere vrouwen — administratief omgekat tot een man, en wordt ziekte inkomen.

Dat is geen incident, maar systeemlogica.

Een systeem dat is gebouwd op de man als norm en geen ruimte heeft voor lichamen die afwijken door ziekte, zorg of kwetsbaarheid.

Zolang dat niet verandert, blijven deze praktijken bestaan —

steeds opnieuw,

steeds in een ander jasje.

Gelijkheid begint niet bij intentie, maar bij ontwerp.

— Silvia

Openbare koop en handelsvrouwen

De openbare koop was een juridisch moment. Een handeling waarin bezit van eigenaar wisselde, zichtbaar, geregistreerd en rechtsgeldig. Wie openbaar mocht kopen en verkopen, bestond juridisch.

In de vroegmoderne Nederlanden namen vrouwen actief deel aan handel: op markten in winkels in huisnijverheid in familiebedrijven

Zij waren handelsvrouwen: zichtbaar in de praktijk, onmisbaar in de economie. Maar hun juridische positie was dubbelzinnig. Zichtbaar in handel, onzichtbaar in recht

Veel handelsvrouwen: verkochten goederen onderhandelden prijzen hielden boek onderhielden handelsnetwerken

Toch waren zij vaak:

handelend onder voogdij economisch actief, maar juridisch afhankelijk betrokken bij koop, maar uitgesloten van beschikking over opbrengst en nalatenschap

De openbare koop erkende de transactie, maar niet altijd de handelaar als zelfstandig rechtssubject.

Handel zonder eigendom

Voor vrouwen gold vaak: zij mochten handelen maar niet vrij beschikken zij mochten verkopen maar niet nalaten

Hun arbeid en handelskennis vergrootten het familievermogen, maar het testament en de polis volgden een andere logica. Zo ontstaat een paradox: de vrouw zichtbaar op de markt, onzichtbaar in het archief.

Openbare koop en verzekering – Handelswaar werd verzekerd.

Schepen, ladingen en winsten kregen juridische bescherming.

De handelsvrouw zelf niet. Zij kon: risico dragen verlies opvangen doorwerken na tegenslag maar verscheen zelden als: verzekeringnemer begunstigde zelfstandig erfgenaam

Zij werd meeverzekerd via anderen — aanwezig in het systeem, afwezig in eerste lijn zeggenschap.

De onzichtbare erfgenaam in de handel

De handelsvrouw staat aan de oorsprong van vermogen, maar niet aan het einde ervan.

Zij verbindt: openbare koop huisarbeid familievermogen verzekerde risico’s maar verdwijnt bij overdracht. Niet omdat zij niet handelde, maar omdat haar handelen juridisch niet mocht doorwerken.

Slotzin (onderzoek)

Openbare koop maakte handel zichtbaar, maar liet de handelsvrouw juridisch onvoltooid.

Ik moest dus een Maker worden zo blijkt

Niet geregistreerd in de juiste systemen, alleen bij de KvK, niet gedragen door instituties op het moment dat het nodig was, maar ook niet verdwenen. Wat niet werd erkend, werd gevormd. Wat geen plek kreeg in beleid, kreeg een lichaam in klei, hout, goud, parel en lak.

De vaas is mijn primaire drager.

Zij is urn, boek, bewijsstuk en ademruimte tegelijk.

Elke vaas bewaart wat anders zou zijn verdampt: arbeid, rouw, moederschap, ziekte, woede, genealogie, herstel. Ik werk niet decoratief maar documentair-ritueel. Mijn objecten zijn geen gebruiksvoorwerpen, maar overlevingsstructuren.

Van 2021 tot 2026 ontwikkel ik een samenhangend corpus waarin het persoonlijke onafscheidelijk is van het politieke. De werken zijn ontstaan zonder structurele ondersteuning, vaak parallel aan zorg, ziekte en bestaansonzekerheid. Toch zijn ze uitgegroeid tot een herkenbare praktijk die inmiddels publiek wordt gezien, verzameld en tentoongesteld.

Mijn praktijk bewijst:

wat door systemen wordt vergeten, kan zich materieel organiseren.

Documentatielijst – werken, materiaal en proces (chronologisch)

2025

1. Het Ultieme Geheim / De golem

Materiaal: Chamotte 264, acrylverf, inkt, bootlak/epoxy, boek

Techniek/proces: Handgevormd, gestamperd, bewerkt met lomer

Status: Object als kennisdrager

2. De Patrones en het Gouden Ei

Materiaal: Chamotte 264, acrylverf, goudverf, bootlak/epoxy

Techniek/proces: Handgevormd, lomer, keramiekgereedschap

3. Bordspel

Materiaal: Draaischijf, acrylverf, bootlak

Techniek/proces: Draaischijf, pottenbakkersgereedschap

4. Wereldbol – Moeder der Aarde

Materiaal: Chamotte 264, acrylverf, inkt, bootlak

Techniek/proces: Gestamperd in mal (dubbel), lomer, appelboor

Zie extra foto’s

2024–2025

5. Zwaan

Materiaal: Hout, takken, chamotte 264, hoogglansverf, bootlak

Techniek: Handgevormd, handmatige afwerking

6. Vinger van God

Materiaal: Hout, chamotte 264, natuurtakken, hoogglansverf, bootlak

Techniek: Handgevormd

7. Moeder Ei – Wie ben ik Ei-Gen-Lijk

Materiaal: Chamotte 264, inkt, acrylverf, metaal, kralen, bootlak

Techniek: Handgevormd

8. Meisje met de parel is moeder geworden (serie van 12)

Materiaal: Hout, gips, gietklei, parels

Mal: Zelfstandig ontwikkeld artistiek instrument

Context: Amsterdam Museum – Open Call

Resultaat: Winnaar Online Publieksprijs €750 (750 jaar Amsterdam)

9. Napoleon (serie van 12)

Materiaal: Gietklei, parels

Context: Amsterdam Museum

Doorlopend: Serie van 9 vazen, feb–aug 2026, St. Antonius ziekenhuis

10. De Barones (serie van 12)

Materiaal: Gietklei, bladgoud, acrylverf, bootlak

11. Nedasco personeel Belastingdienst

Materiaal: Gietklei, acryl, bootlak, TOV Jewls

12. Tulpenvaasje (serie van 12)

Materiaal: Gietklei, bladgoud, acrylverf, bootlak

Status: Verkocht

13. Meisje met de parel is moeder geworden

Herhaling binnen serie en tentoonstellingscontext

2023–2024

14. Je Maintiendrai Sarcoïdose

Materiaal: Gietklei, acrylverf, bootlak

15. Octrooi 1919 Hugo Alexander Koch

Materiaal: Gietklei, acrylverf, houtlijm, bootlak

16. Frieda Kahlo

Materiaal: Gietklei, acrylverf, bootlak

17. Tulpenvaas – De Ballerina (2 versies)

Materialen: Klei Chamotte 480 acrylverf, bootlak

19. Melkfles – De Witte Motor

Materiaal: Gerecycled glas, acrylverf, stof, bootlak

20. De Gouden Handdruk

Materiaal: Chamotte 264, bladgoud, metaal, Delfts blauw familievaasje

2022–2023

21. Wall & Tablet – Ambitie met Allure

Materiaal: Glas, verf, bootlak; tafel met eigen bloed/DNA

Context: Raadzaal Edam-Volendam; aangekocht door Montancourt Middelburg

22. Doofpot L.O.V.E

Materiaal: Chamotte 264, porselein, goudverf

23. Sieradendoos Madame S

Materiaal: Chamotte 264, porselein, bladgoud

24. De Toeslagen (niet gebakken)

Materiaal: Klei, hout uit eigen tuin

25. Brain Art

Materiaal: Chamotte 264, porselein, klavertje vier, labbuisjes

26. Zeeuws Meisje

Materiaal: Chamotte 480, kant, porselein

27. Flessenpost – De wereld is glashard (serie van 12)

Materiaal: Oude flessen, micronpennen, parels

28. Van Voetnoot naar Fundament

Materiaal: Chamotte 264, bladgoud, kralen

2021–2023

29. Brain Regain Eej – Ieder mens bezit een parel

Materiaal: Gebruikte oesterschelpen (serie 150)

Expositie: Kunst- en Cultuurroute Middelburg 2023

30. Wall Art – Ver”gang”gelijkheid

Materiaal: Chamotte 264, Viveo kalkverf

Locatie: Rijksmonument Montancourt (1596)

Slot

Dit is geen losse productie, maar een levend archief.

Een praktijk waarin overleven, maken en documenteren samenvallen.

Ik ben Maker.

Niet vergeten — maar vastgelegd in materie.